Dark Ages: Holy Roman Empire

Για το κλείσιμο της σεζόν θέλαμε ένα μεγάλο παιχνίδι για σχεδόν όλη την παρέα και, αφού δεν βγήκαμε οκτάδα, το Dark Ages φάνηκε η πιο διαχειρίσιμη μεσαιωνική 4X επιλογή. Το είχαμε ήδη παίξει σε μερικές παρτίδες με τα επιμέρους κουτιά και μας είχε μείνει η περιέργεια για τη «μεγάλη» εκδοχή, όπου ενώνονται. Παραμένει ένα ωραίο 4X που επιχειρεί συνειδητά να ξεφύγει από κλασικές παθογένειες του είδους, όπως το snowballing και το kingmaking, αλλά βάζει στη θέση τους και αρκετή τυχαιότητα, την οποία απλώς ελπίζεις να ισιώσει η μεγάλη διάρκεια της παρτίδας.

Στον πυρήνα του, το παιχνίδι είναι μια μεγάλη μεσαιωνική σύγκρουση ανάπτυξης και πολέμου: χτίζεις παραγωγή, απλώνεσαι στον χάρτη και τελικά λύνεις διαφορές με μάχες και ζάρια. Η πίεση προκύπτει ακριβώς επειδή σε παιχνίδι έξι και πλέον ατόμων δεν γίνεται να επενδύουν όλοι στον στρατό στον ίδιο βαθμό. Όποιος τρέξει μπροστά σε πόντους και παραγωγή χωρίς άμυνα τραβάει αμέσως βλέμματα, ενώ οι υπόλοιποι μπορούν να κινηθούν είτε με καθαρές εισβολές είτε πιο οπορτουνιστικά, εκμεταλλευόμενοι το χάος.

Η ενοποίηση των δύο κουτιών διπλασιάζει τον χάρτη και υποτίθεται ότι ανοίγει χώρο για μεγαλύτερο τραπέζι, όμως διπλασιάζει μαζί και τις ασυμμετρίες. Η επιλογή να υπάρχουν peasant levies μόνο στον έναν χάρτη αφήνει τη μία πλευρά να μπάζει και δεν βλέπω ποιο πραγματικό αντιστάθμισμα παίρνουν οι ανατολικοί. Παρ’ όλα αυτά, ο βασικός μηχανισμός αντέχει το αυξημένο player count: με παίκτες που ξέρουν κανόνες και εμπιστεύονται ο ένας τον άλλο, έξι, επτά ή οκτώ άτομα μπορούν να τελειώσουν σε περίπου έξι ώρες, λίγο καλύτερα από μια παρτίδα TI4. Τα πολλά modules αφήνουν χώρο να φτιάξεις τη δική σου συνταγή, αν και θέλουν προσοχή: το όριο των 20 πόλεων στους έξι παίκτες είναι ασφυκτικό, ενώ οι 24 μάχες για τέλος παιχνιδιού στο Great War ισχύουν το ίδιο στους δύο και στους οκτώ παίκτες, κάτι που μοιάζει απλώς παρατημένο.

Στη δική μας παρτίδα, ένας παίκτης εκτοξεύτηκε σε πόντους και παραγωγή χωρίς να ξοδέψει σχεδόν τίποτα για στρατό, ενώ λίγο πίσω του ακολούθησε μια πιο συγκροτημένη δεύτερη δύναμη. Αυτό υπαγόρευσε τις κινήσεις των υπολοίπων: εγώ έπεσα πάνω σε έναν απροστάτευτο αντίπαλο, άλλοι κατέβηκαν στην Ιταλία, έκλεισαν σύνορα, μάζεψαν πόρους ή έκαναν αντάρτικο μέσα στην αναμπουμπούλα. Το ενδιαφέρον κράτησε ως το τέλος, ιδιαίτερα στην προσπάθεια να λήξει πρόωρα η παρτίδα, και το θεωρητικό προβάδισμα άλλαξε αρκετές φορές στους τελευταίους γύρους. Τελικά ο πιο ωμός οπορτουνισμός κέρδισε για λιγότερους από τρεις πόντους, αφού ένα τελευταίας στιγμής χτύπημα μου χάλασε πλήρως το ζεν.

Αυτό είναι και το βασικό μου αστερίσκο. Το Dark Ages είναι επιρρεπές στα dick moves, και αν η παρέα σας έχει απωθημένα, μόνιμους στόχους ή δυσκολεύεται να δεχτεί ένα σκληρό, ευκαιριακό χτύπημα, μάλλον δεν είναι το παιχνίδι που θα τη συμφιλιώσει. Αν όμως όλοι συμφωνείτε από πριν στο μείγμα των modules και στο ύφος της σύγκρουσης, έχει αρκετό σχεδιαστικό βάθος και αρκετή αντοχή για να δικαιολογήσει ένα πολύ μεγάλο τραπέζι — έστω κι αν το ενωμένο παιχνίδι παραμένει πιο άνισο απ’ όσο θα έπρεπε.