Dark Ages: Holy Roman Empire

Το Dark Ages: Holy Roman Empire είναι το «μεγάλο» Dark Ages: τα δύο κουτιά ενώνονται σε έναν χάρτη και το παιχνίδι ανοίγει για έξι, επτά ή οκτώ παίκτες. Η βασική του αρετή είναι ότι δεν αντιμετωπίζει το μεσαιωνικό 4X ως απλή άσκηση εξάπλωσης· προσπαθεί συνειδητά να περιορίσει το snowballing και το kingmaking, δηλαδή δύο προβλήματα που συνήθως κάνουν μια μεγάλη παρτίδα να κρίνεται πολύ πριν τελειώσει.

Η παρτίδα περιστρέφεται γύρω από παραγωγή, ανάπτυξη και πολέμους με ζάρια, με αρκετά modules ώστε η ίδια η δομή της να αλλάζει αισθητά από τραπέζι σε τραπέζι. Οι περιορισμοί του συχνά σπρώχνουν τις αυτοκρατορίες να μη φύγουν ανεξέλεγκτα μπροστά, αλλά μερικές φορές το παρακάνει: το όριο των 20 πόλεων στους έξι παίκτες είναι υπερβολικά στενό, ενώ η τύχη παραμένει αρκετά έντονη ώστε να ελπίζεις πως η διάρκεια θα την εξομαλύνει.

Στο ενιαίο παιχνίδι ο μηχανισμός αντέχει το αυξημένο πλήθος παικτών, αρκεί όλοι να ξέρουν τους κανόνες και να υπάρχει η στοιχειώδης εμπιστοσύνη στο τραπέζι· έξι έως οκτώ παίκτες μπορούν να το ολοκληρώσουν περίπου σε έξι ώρες, λίγο ταχύτερα από ένα TI4. Όμως ο διπλάσιος χάρτης διπλασιάζει και τις ασυμμετρίες: τα peasant levies βρίσκονται μόνο στον έναν χάρτη και η ανατολική πλευρά δεν φαίνεται να παίρνει αντίστοιχο αντιστάθμισμα. Το Great War module έχει επίσης τον ίδιο στόχο 24 μαχών για λήξη είτε παίζουν δύο είτε οκτώ άτομα, μια κλιμάκωση που απλώς δεν έγινε.

Η παρτίδα που έζησα έδειξε και την καλύτερη και τη χειρότερη όψη αυτής της αρχιτεκτονικής. Δύο παίκτες προηγήθηκαν γρήγορα σε πόντους και παραγωγή χωρίς ανάλογη στρατιωτική επένδυση, οπότε ο υπόλοιπος χάρτης οργανώθηκε γύρω από επιδρομές, ευκαιριακές εισβολές, κλειστά σύνορα και το κυνήγι του πρόωρου τέλους. Το θεωρητικό προβάδισμα άλλαξε χέρια στους τελευταίους γύρους και η νίκη κρίθηκε κάτω από τρεις πόντους· αυτό είναι το Dark Ages όταν λειτουργεί. Είναι επίσης παιχνίδι που επιτρέπει πολύ εύκολα τα «ντικ μουβς», δηλαδή επιθέσεις που μπορεί να υπηρετούν λιγότερο τη στρατηγική και περισσότερο μια προσωπική λογική του τραπεζιού.

Υπάρχει εδώ αρκετό υλικό για απαιτητικές παρέες, επειδή τα modules επιτρέπουν να βρεθεί μια συγκεκριμένη συνταγή. Η ενδιαφέρουσα απόφαση, όμως, δεν είναι μόνο τι θα επιλέξεις μέσα στην παρτίδα· είναι αν όλοι έχουν συμφωνήσει εκ των προτέρων στην ίδια εκδοχή του παιχνιδιού και στο ίδιο επίπεδο επιθετικότητας. Το Dark Ages: Holy Roman Empire είναι ένα φιλόδοξο, άνισο και κατά διαστήματα υπερβολικά στριμωγμένο 4X, που ανταμείβει μια ώριμη παρέα αλλά δεν συγχωρεί τις παλιές της συνήθειες.